quinta-feira, 17 de dezembro de 2009

Latim

Verbos

  • amo: amar, gostar de, ter inclinação por
  • cogito: pensar, raciocinar
  • lego: ler
  • sum: ser, existir.
  • uideo: ver
  • capio: pegar, tomar, apanhar
  • eo: ir
  • facio: fazer, tornar, compor
  • duco: comandar, levar, liderar, conduzir
  • fero: levar, trazer, tomar, carregar, conduzir, ter consigo
  • habeo: ter
  • uolo: querer, desejar

Nomes

  • homo, acusativo hominem: pessoa, ser humano
  • liber, acusativo librum: livro
  • magnus: grande
  • miles, acusativo militem: soldado
  • mulier, acusativo mulierem: mulher
  • nouus: novo
  • paruus: pequeno
  • uir, acusativo uirum: homem
  • urbs, acusativo urbem: cidade
  • arma, neutro plural: armas
  • bellum, neutro: guerra
  • ciuis, acusativo ciuem: cidadão
  • incola, acusativo incolam: habitante, morador
  • littera, acusativo litteram: letra; no plural, carta
  • puella, acusativo puellam: menina
  • Roma, acusativo Romam: Roma
  • O gentílico é Romanus, a, um
  • sacer: sagrado
  • taeter: terrível, horrível, medonho, tétrico
  • templum, neutro: templo
  • consilium: plano, maquinação
  • exercitus: exército
  • exitium: destruição, ruína
  • gens: um agrupamento de famílias, clã; um determinado povo
  • genus: família, origem; espécie, gênero, modo, maneira de ser
  • omnis: todo, cada um
  • publicus: público, comum, do povo
  • res: coisa, situação
  • res publica: a República, o Estado romano
  • totus: todo, inteiro
  • uita: vida

Invariáveis

  • ergo: logo, portanto
  • et: e, também
  • sed: mas
  • ad: a, até, para, em direção a
  • cum: quando
  • semper: sempre
  • tum: então (pode vir acompanhado de cum)
  • -que (inclítico): e, também

Pronomes pessoais

Observações:
  • Pronomes pessoais latinos no genitivo serão traduzidos para o Português como pronomes possessivos.
  • Como todos os verbos conjugam em função do número e pessoa, o uso de pronomes pessoais como sujeito das orações latinas é opcional.


  • ego
eu

Caso \ #SingularPlural
Nominativoegonōs
Genitivomeīnostrī
Dativomihinōbīs
Acusativonōs
Ablativonōbīs

"Aliena nobis, nostra plus aliis placent". (Publilius Syrus)
O que é dos outros é mais agradável para nós; o que nosso, para os outros.
tu

Caso \ #SingularPlural
Nominativovōs
Genitivotuīvestrī
Dativotibivōbīs
Acusativovōs
Ablativovōbīs

"Tu quoque Brute filii mihi?". (Júlio César)
Tu também, Brutus, meu filho?
Tibi non credo.
Não acredito em ti.


  • is m.; (f. ea, n. id, pl. ei)
ele

NúmeroSingularPlural
Caso \ GêneroM.F.N.MM.FF.NN.
Nominativoiseaideī, iīeaeea
Genitivoeiuseiuseiuseōrumeārumeōrum
Dativoeīseīseīs
Acusativoeumeamideōseāsea
Ablativoeīseīseīs

Id est. (i.e.)
Isto é.
Id est mihi, id non est tibi!
Isto é meu, não teu!
Cuius regio, eius religio.
Non est ei similis.
Não existe ninguém similar a ele.
"Olim habeas eorum pecuniam, numquam eam reddis" (Primeira regra de aquisição Ferengi)
Uma vez que tenha seu dinheiro, nunca o devolva.

Pronomes demonstrativos

  • hic m, haec f, hoc n
este, esta, isto, aqui

NúmeroSingularPlural
Caso \ GêneroMasculinoFemininoNeutroMasculinoFemininoNeutro
Nominativohichaechochaehaec
Genitivohuiushuiushuiushōrumhārumhōrum
Dativohuichuichuichīshīshīs
Acusativohunchanchochōshāshaec
Ablativohōchāchōchīshīshīs

Hic habitat felicitas.
Aqui mora a felicidade.
Post hoc ergo propter hoc.
Depois disto, logo por causa disto.
In hoc signo vinces.
Por este signo vencerás.


  • iste m, ista f, istud n
esse, essa, isso

NúmeroSingularPlural
Caso \ GêneroMasculinoFemininoNeutroMasculinoFemininoNeutro
Nominativoisteistaistudistīistaeista
Genitivoistīusistīusistīusistōrumistārumistōrum
Dativoistīistīistīistīsistīsistīs
Acusativoistumistamistudistōsistāsista
Ablativoistōistāistōistīsistīsistīs


  • ille m, illa f, illud n
aquele, aquela, aquilo (em alguns casos, fica melhor traduzido como ele/ela)

NúmeroSingularPlural
Caso \ GêneroMasculinoFemininoNeutroMasculinoFemininoNeutro
Nominativoilleillailludillīillaeilla
Genitivoillīusillīusillīusillōrumillārumillōrum
Dativoillīillīillīillīsillīsillīs
Acusativoillumillamilludillōsillāsilla
Ablativoillōillāillōillīsillīsillīs

Pronomes relativos

  • quī m, quae f, quod n
quem, o que, qual

NúmeroSingularPlural
Caso \ GeneroMasculinoFemininoNeutroMasculinoFemininoNeutro
Nominativoquīquaequodquīquaequae
Genitivocuiuscuiuscuiusquōrumquārumquōrum
Dativocuicuicuiquibusquibusquibus
Acusativoquemquamquodquōsquāsquae
Ablativoquōquāquōquibusquibusquibus

Qui rogat, non errat.
Quem pergunta não erra.
Beati hispani, quibus vivere bibere est.
Sorturdos espanhóis, para os quais viver é beber. (Referência à pronúncia hispânica do Latim).
Quo vadis?
Como vai?
Quod erat demonstrandum.
O que estava para ser demonstrado. Geralmente aparece no fim de demonstrações geométricas, sob a sigla Q.e.d.
Quod erat faciendum.
O que estava para ser feito. Geralmente aparece sob a sigla Q.e.f.
"Difficile est tenere quae acceperis nisi exerceas". (Plínio, o jovem)
É difícil reter o que se aprende a não ser pela prática.

Pronomes indefinidos

"Ex nihilo nihil fit".
(Lucrécio)
Do nada, nada se faz.
  • nihil n
nada
indeclinável

Nos casos em que é exigida a declinação de "nihil", esta palavra é substituída por "nulla res" (literalmente, "coisa nenhuma").


  • nēmō
ninguém

Caso \ #M. ou F.
Nominativonēmō
Genitivonūllīus
Dativonēminī
Acusativonēminem
Ablativonūllō, nūllā

"Homo nemo in cruciatum poterit dari, suppliciis atrocibus adhibendis". (DECLARATIONEM HOMINIS IURIUM UNIVERSAM)
Ninguém será submetido a tortura nem a penas ou tratamentos cruéis, desumanos ou degradantes. (Declaração Universal dos Direitos Humanos)
"Nemo saltat sobrius." (Cícero)
Ninguém dança sóbrio.
Ignorantia juris neminem excusat.
[A] ignorância da lei isenta ninguém.

Nenhum comentário:

Postar um comentário